Auto verkopen aan een particulier: koopovereenkomst en vrijwaring

Bij de verkoop van een gebruikte auto tussen particulieren geldt geen wettelijke garantie: je verkoopt de auto in de staat waarin hij verkeert. Wat wél geldt is een mededelingsplicht — bekende gebreken moet je melden — tegenover de onderzoeksplicht van de koper. Twee documenten regelen de overdracht: de koopovereenkomst legt de afspraken vast, en het vrijwaringsbewijs van de RDW bepaalt vanaf welk moment de auto niet meer op jouw naam staat.

Wat er in de koopovereenkomst hoort

1. Verkoper en koper — naam, adres, geboortedatum en legitimatie. Noteer het documentnummer van het identiteitsbewijs van de koper.
2. Het voertuig — merk, model, kenteken, chassisnummer (VIN), bouwjaar, brandstof, kleur en de APK-vervaldatum.
3. Kilometerstand op het moment van levering, met de vermelding of die naar beste weten juist is. De RDW registreert tellerstanden; een afwijking valt op.
4. Koopprijs en betaalwijze — contant, bankoverschrijving of in termijnen. Bij termijnen: wie houdt wat tot de laatste betaling?
5. Levering — datum en plaats van overdracht van auto, sleutels en documenten.
6. Staat en bekende gebreken — expliciet opsommen. Dit is de belangrijkste clausule van het hele document.
7. Vrijwaring en tenaamstelling — dat de tenaamstelling bij overdracht plaatsvindt en de verkoper het vrijwaringsbewijs ontvangt.
8. Garantie — bij particuliere verkoop doorgaans geen, tenzij je uitdrukkelijk iets anders afspreekt.

"Gekocht zoals gezien" is geen vrijbrief

De clausule dat de auto wordt gekocht in de staat waarin hij is, sluit de aansprakelijkheid voor zichtbare en normale gebruikssporen uit. Wat zij niet uitsluit is verzwijging: als je een bekend gebrek verzwijgt dat de koper niet kon ontdekken — een bekende motorstoring, schade uit een aanrijding, een gemanipuleerde tellerstand — kan de koper zich beroepen op non-conformiteit of dwaling, ondanks de clausule.

De verstandige route is contra-intuïtief: schrijf de gebreken op. Wie "koelvloeistofverlies bekend, niet gerepareerd" in de overeenkomst zet, heeft die discussie later niet. Wat je hebt gemeld, kun je niet hebben verzwegen.

Nodig de koper ook uit de auto te (laten) inspecteren en leg vast dat die gelegenheid is geboden. Een koper die daarvan afzag, staat achteraf zwakker.

Verkoop je zakelijk? Dan gelden andere regels

Verkoop je als bedrijf aan een consument, dan geldt de wettelijke conformiteit uit Boek 7 BW. Die consumentenbescherming kan niet ten nadele van de koper worden uitgesloten of beperkt: bedingen die dat wel doen, zijn nietig. Een "geen garantie"-clausule in een zakelijke verkoop aan een particulier heeft dus geen effect. Wie regelmatig auto's doorverkoopt, kan als handelaar worden aangemerkt, ook zonder bedrijfsinschrijving.

De overdracht bij de RDW

De tenaamstelling regel je bij een RDW-erkend bedrijf (veel postkantoren en garages) of digitaal met DigiD. De koper wordt de nieuwe tenaamgestelde; jij ontvangt het vrijwaringsbewijs.

Dat papier is belangrijker dan het lijkt: vanaf dat moment ben je niet langer aansprakelijk voor motorrijtuigenbelasting, verzekeringsplicht en boetes die met de auto worden gemaakt. Geen vrijwaringsbewijs betekent dat de auto op jouw naam blijft staan, met alle kosten van dien.

Praktische volgorde bij de overdracht:

1. Geld eerst — laat de overboeking bijgeschreven zijn of tel contant geld na. Bij grotere bedragen: overdracht bij een bank of erkend bedrijf.
2. Beide exemplaren van de koopovereenkomst ondertekenen.
3. Tenaamstelling regelen en vrijwaringsbewijs meenemen.
4. Verzekering opzeggen of overzetten, pas ná de vrijwaring.
5. Bewaar een kopie van het vrijwaringsbewijs en van de overeenkomst.

Stel de overeenkomst op

Ons model legt verkoper en koper vast, beschrijft het voertuig inclusief kenteken en VIN, regelt prijs en betaalwijze (ook in termijnen), levering, staat en bekende gebreken, RDW-vrijwaring en tenaamstelling, garantie en toepasselijk recht — met een waarschuwing dat bij zakelijke verkoop aan een consument de wettelijke conformiteit niet kan worden uitgesloten.

→ Koopovereenkomst auto