Ingebrekestelling: wanneer verzuim intreedt en wat erin moet

Een ingebrekestelling is de schriftelijke aanmaning waarin u de wederpartij een redelijke termijn voor nakoming geeft (art. 6:82 BW). Pas als die termijn ongebruikt verstrijkt, treedt verzuim in — en pas dan ontstaat recht op wettelijke rente, schadevergoeding of ontbinding. Zonder verzuim staat u met lege handen, hoe duidelijk de tekortkoming ook is.

Wat erin moet staan

• Wie u bent en wat de vordering is: overeenkomst of factuur, datum, bedrag.
• Wat er mis is: de concrete tekortkoming, met data.
• Een termijn voor nakoming, gerekend vanaf ontvangst.
• De aankondiging van de gevolgen: rente, incasso, dagvaarding of ontbinding.
• Het voorbehoud van het recht op nakoming, waarmee de verjaring wordt gestuit (art. 3:317 BW).

Een e-mail volstaat qua vorm, maar niet qua bewijs: bij betwisting moet u kunnen aantonen dát en wannéér de brief is aangekomen. Aangetekend versturen, of aangetekend én per e-mail.

Welke termijn is redelijk

De wet noemt geen aantal dagen; redelijk is wat in de omstandigheden haalbaar is. Voor een geldvordering is veertien dagen de gangbare, veilige keuze. Korter dan zeven dagen wordt zelden als redelijk aangemerkt, en een te korte termijn is geen klein gebrek: de ingebrekestelling is dan ondeugdelijk, het verzuim treedt niet in, en de rente die u daarna in rekening brengt is niet verschuldigd.

Gaat het niet om geld maar om herstelwerk of levering, dan moet de termijn passen bij wat er feitelijk gedaan moet worden.

Wanneer u géén ingebrekestelling nodig heeft

Artikel 6:83 BW noemt de gevallen waarin verzuim van rechtswege intreedt:

• er was een fatale termijn afgesproken en die is verstreken;
• de verbintenis vloeit voort uit onrechtmatige daad of strekt tot schadevergoeding;
• de schuldenaar deelt mee dat hij niet zal nakomen.

Daarnaast is een ingebrekestelling zinloos wanneer nakoming blijvend onmogelijk is geworden. In die gevallen mag u meteen doorpakken; de brief schaadt niet, maar u hoeft de termijn niet af te wachten.

Rente: welke, en vanaf wanneer

• Wettelijke rente (art. 6:119 BW) tegenover een consument, vanaf het intreden van het verzuim.
• Wettelijke handelsrente (art. 6:119a BW) bij handelsovereenkomsten tussen ondernemingen of met de overheid — hoger, en zij loopt bij een overschreden betaaltermijn zonder aanmaning.
• Contractuele rente, mits overeengekomen. Tegenover een consument kan een buitensporig rentebeding als oneerlijk beding worden vernietigd, ook ambtshalve door de rechter, waarna alleen de wettelijke rente resteert.

Incassokosten: let op de tweede brief

Wilt u van een consument ook buitengerechtelijke incassokosten vorderen, dan is een ingebrekestelling niet genoeg. Daarvoor is de veertiendagenbrief van art. 6:96 lid 6 BW verplicht, met een termijn die pas ingaat op de dag ná bezorging en met het exacte kostenbedrag erin. Tegenover een onderneming geldt die eis niet: daar zijn de kosten verschuldigd zodra het verzuim intreedt.

Ontbinding als de termijn verstrijkt

Blijft nakoming uit, dan kunt u de overeenkomst buitengerechtelijk ontbinden (art. 6:265 BW) — mits de tekortkoming de ontbinding rechtvaardigt; bij een tekortkoming van geringe betekenis niet. Kondig dat in de ingebrekestelling aan, zodat de wederpartij weet wat er op het spel staat en u later niet hoeft uit te leggen waarom de ontbinding uit de lucht kwam vallen.

Verjaring: vijf jaar, en stuiten kan alleen schriftelijk

Een vordering uit overeenkomst verjaart doorgaans na vijf jaar (art. 3:307 BW; art. 3:308 BW voor rente en periodieke betalingen). Stuiting vereist een schriftelijke mededeling waarin u zich ondubbelzinnig het recht op nakoming voorbehoudt (art. 3:317 BW) — en, opnieuw, bewijs van ontvangst.

Zet hem goed op papier

Onze ingebrekestelling legt de vordering en de tekortkoming vast, stelt de termijn, kiest de juiste rentegrondslag — met een blokkade als u handelsrente vordert van een consument — en bevat de stuitingszin. Het hulpscherm waarschuwt bovendien wanneer verzuim al van rechtswege is ingetreden en u de termijn niet hoeft af te wachten.

→ Ingebrekestelling · Aanmaning (veertiendagenbrief)

Gerelateerd: veertiendagenbrief: de eisen waarop incassokosten sneuvelen.