Overeenkomst van opdracht: schijnzelfstandigheid voorkomen
Een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW) is geen arbeidsovereenkomst — zolang de praktijk dat ook laat zien. Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid, met naheffingen voor de opdrachtgever als de relatie feitelijk een dienstbetrekking is.
Het contract is daarbij het eerste, maar niet het beslissende bewijsstuk: gezag, persoonlijke arbeid en loon bepalen de kwalificatie.
Waar de grens ligt
Wijst op een dienstverband: instructies over hoe het werk wordt gedaan, vaste werktijden, inbedding in de organisatie, werken met middelen van de opdrachtgever, geen eigen ondernemersrisico en een vaste maandvergoeding los van resultaat.
Wijst op ondernemerschap: meerdere opdrachtgevers, eigen middelen, eigen tarief, vrijheid in uitvoering en tijdstip, aansprakelijkheid voor het resultaat en de mogelijkheid zich te laten vervangen.
Een modelovereenkomst helpt alleen als er ook naar wordt gewerkt. De feitelijke uitvoering weegt zwaarder dan de tekst.
- 1.Beschrijf de opdracht in resultaten of deelproducten, niet in aanwezigheid.
- 2.Leg tarief, facturatiemomenten en betaaltermijn vast.
- 3.Neem op dat de opdrachtnemer de werkwijze zelf bepaalt en zich mag laten vervangen.
- 4.Regel intellectuele eigendom en koppel overdracht aan volledige betaling.
- 5.Beperk aansprakelijkheid en spreek geheimhouding af.
- 6.Sluit bij verwerking van persoonsgegevens een verwerkersovereenkomst.
Tarief, betaling en opzegging
Spreek af of het tarief per uur, per dag of per resultaat geldt, en of meerwerk apart wordt goedgekeurd. Zonder afspraak over meerwerk ontstaat de klassieke discussie achteraf.
De opdrachtgever kan de opdracht in beginsel te allen tijde opzeggen (art. 7:408 BW); voor een natuurlijke opdrachtnemer die niet in de uitoefening van beroep of bedrijf handelt gelden aanvullende regels. Leg daarom een redelijke opzegtermijn en een vergoeding voor al verricht werk vast.
Intellectuele eigendom en data
Auteursrecht blijft bij de maker tenzij anders is afgesproken; overdracht vereist een akte. Bepaal dus expliciet wat wordt overgedragen of gelicentieerd, voor welk gebied en welke duur, en koppel de overdracht aan volledige betaling.
Verwerkt de opdrachtnemer persoonsgegevens voor de opdrachtgever, dan is een verwerkersovereenkomst nodig; de opdrachtovereenkomst zelf voldoet daar niet aan.
Key takeaways
- ✓ Sinds 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid.
- ✓ Gezag, persoonlijke arbeid en loon bepalen of het toch een dienstverband is.
- ✓ Beschrijf resultaten, niet werktijden en aanwezigheid.
- ✓ Overdracht van IE vereist een akte en kan aan betaling worden gekoppeld.
- ✓ Persoonsgegevens verwerken vraagt een aparte verwerkersovereenkomst.
Create your Overeenkomst van opdracht (zzp) now
Guided questionnaire, adapted to local law. One-time payment, PDF + Word.
Start now — € 19,90